نکته

نکات مهم در عدسيها

نکته ۱ - q در صورتی منفی است که تصوير مجازی باشد.

نکته ۲ -در عدسی همگرا تصوير در صورتی مجازی است که جسم در فاصله کانونی باشد.

نکته ۳ -در عدسی واگرا  اگر جسم حقيقی باشد تصوير آن هميشه مجازی  و کوچکتر است .

نکته ۴ -اگر تصوير مستقيم باشد ، مجازی نيز هست .

نکته ۵ -در عدسی همگرا ، اگر جسم در فاصله کانونی باشد تصوير آن مجازی ،بزرگتر و مستقيم است .

نکته ۶ - در عدسی همگرا ، اگر جسم بين f و 2f باشد تصوير آن حقيقی ، بزرگتر و معکوس است و خارج از 2f تشکيل می شود .

نکته ۷ - در عدسی همگرا ،اگر جسم روی 2f باشد تصوير آن حقيقی ، برابر جسم و معکوس است و زير 2f تشکيل می شود .

نکته ۸ - در عدسی همگرا ، اگر جسم خارج از 2f باشد تصوير آن حقيقی ،کوچکتر و معکوس است و بين f و  2f تشکيل می شود .

نکته ۹ -در عدسی واگرا ، در هر وضعيت جسم تصوير آن مجازی ، کوچکتر و مستقيم است و در فاصله کانونی می باشد .

نکته۱۰ - در رابطه توان عدسی f بايد بر حسب متر باشد و در اينصورت توان بر حسب ديوپتر خواهد بود.

D=1/f

نکته ۱۱ - عدسی همگرا دارای توان مثبت و عدسی واگرا توان منفی دارد .

نکته ۱۲ - اگر دو يا چند عدسی را به هم بچسبانيم ( عدسی مرکب )توان کل با مجموع توان های عدسيها برابر است . ....  D=D₁+D₂

نکته ۱۳ - ميکروسکوپ و دوربين نجومی هر دو از دو عدسی همگرا تشکيل شده اند .

نکته ۱۴ - در ميکروسکوپ جسم بايد بين fو 2f عدسی شيئ قرار گيرد .

نکته ۱۵ - در ميکروسکوپ تصوير حقيقی جسم در فاصله کانونی عدسی چشمی تشکيل می شود و در آخر تصويری مجازی و معکوس نسبت به جسم و بسيار بزرگتر تشکيل می شود.

نکته ۱۶ - در دوربين نجومی فاصله دو عدسی چشمی و شيئ برابر مجموع فاصله کانونی دو عدسی است .يعنی کانونها بر هم منطبق هستند .

نکته ۱۷ - در رابطه بزرگنمايی اعداد هميشه مثبت هستند

طول جسم /طول تصوير= m=q/p

نکته ۱۸ - اگر فقط يکی از سه کميت p , q , f  معلوم باشد . ابتدا به کمک رابطه بزرگنمايی q را بر حسب p بدست آورده و با توجه به مجازی يا حقيقی  بودن تصوير مقدار q را در رابطه اصلی قرار می دهيم.

نکته ۱۹ - فاصله کانونی عدسی همگرا مثبت و عدسی واگرا منفی است .

نکته ۲۰ - حالتهای تصوير در عدسی همگرا مانند آينه مقعر است .

نکته ۲۱ - حالتهای نصوير در عدسی واگرا مانند آينه محدب است .

برای ديدن حالتهای تصوير روی آدرس زير کليک کنيد.

سوالات عدسی ها

عدسی

۱-عدسی همگرايی تصوير لامپی را بر روی يک پرده دو برابر اندازه آن نشان می دهد . اگر عدسی را ۲cm به پرده نزديک کنيم ،تصويری نصف اندازه اصلی لامپ تشکيل می شود . فاصله کانونی عدسی چند سانتی متر است؟  (  ۷۸  ر )

۱)۴                ۲)۶            √ ۳)۸               ۴)۲۴

۲-جسمی مقابل يک عدسی واگرا به فاصله کانونی f قرار گرفته است. اگر تصوير مجازی جسم به فاصله f/2 از عدسی تشکيل شود . جسم در چه فاصله ای از عدسی قرار دارد؟

(۷۹  ت  )

√ 1)f

2)2f

3)f/2

4)f/3

۳-ضريب شکست آب ۳/۴ است. اگر از ديد قائم عمق ظاهری استخری 1.2متر به نظر برسد عمق واقعی چند متر است؟  ( ۷۹  ر  )

۱)۰/۸         ۲)۰/۹          √ ۳)۱/۶            ۴)۱/۸

۴-هر گاه جسمی از کانون تا فاصله خيلی دور نسبت به يک عدسی واگرا تغيير مکان بدهد ، تصويرش در چه ناحيه ای جابجا می شود؟ (۷۹  ر )

۱)از نصف فاصله کانونی تا بينهايت

۲)از بينهايت تا کانون

۳)از کانون تا نصف فاصله کانونی

√ ۴)از نصف فاصله کانونی تا کانون

۵-دو عدسی نازک با توانهای 2D- و 4D+ را به هم می چسبانيم و عدسی مرکبی می سازيم . فاصله کانونی اين عدسی مرکب چند سانتی متر است؟ (  ۸۰  ت )

√ ۱)۵۰             ۲)۷۵            ۳)۱۰۰              )۱۲۵

۶-يک عدسی همگرا به توان ۵ديوپتری را رو به خورشيد می گيريم . پشت عدسی و روی يک ديواره يک لکه نورانی تشکيل می شود. برای آنکه کوچکترين و پر نور ترين لکه روی ديوار بوجود آيد ، فاصله عدسی تا ديوار بايد چند سانتی متر باشد؟( ۸۱  ت )

۱)۰/۲           ۲)۰/۵            ۳)۵           √  ۴)۲۰

۷-از بهم چسباندن يک عدسی همگرا به فاصله کانونی ۵۰cm  و يک عدسی واگرا ، عدسی مرکبی حاصل شده است. توان عدسی مرکب 3D- است. فاصله کانونی عدسی واگرا چند سانتی متر است؟ (۸۱  ت  )

√ ۱)۲۰             ۲)۳۰              ۳)۴۰             ۴)۵۰

۸-يک عدسی از يک جسمی که درفاصله ۱۲cm از آن قرار دارد تصويری مجازی می دهد که طولش ۲/۱  طول جسم است. نوع عدسی چيست؟ و فاصله کانونی آن چند سانتی متر است؟ (۸۱  ر )

√۱)واگرا  ۱۲        ۲)واگرا ۶۰         ۳)همگرا  ۱۲           ۴)همگرا ۶۰

۹-يک دسته پرتو تک رنگ با زاويه تابش  ۴۵ درجه از هوا به محيط شفافی به ضريب شکست Γ۲  می تابد . اين دسته پرتو موقع ورود به اين محيط چند درجه از راستای اوليه منحرف می شود؟(۸۱  ر )

۱)صفر          √۲)۱۵              ۳)۳۰              ۴)۴۵

۱۰-در عدسی همگرا در صورتی شی و تصوير آن در طرف عدسی قرار می گيرند که شی در :    (۸۲  ر )

۱)بين کانون و دو برابر فاصله کانونی باشد

√ ۲)داخل فاصله کانونی باشد

۳)خارج از فاصله کانونی باشد

۴)بين عدسی تا  نقطه ای به فاصله دو برابر فاصله کانونی باشد

۱۱-در ميکروسکوپ تصويری که عدسی شيئ از شی ايجاد می کند، چگونه است ودر کجا تشکيل می شود ؟ (۸۲  ر)

۱)مجازی - خارج از فاصله بين دو عدسی

۲)حقيقی - خارج از فاصله بين دو عدسی

۳)مجازی -داخل فاصله کانونی عدسی چشمی

√ ۴)حقيقی-داخل فاصله کانونی عدسی چشمی

۱۲-فاصله يک شی از عدسی واگرايی ۴ برابر فاصله کانونی عدسی است. در اين صورت طول شی چند برابر طول تصوير است؟ ( ۸۳  ر  )

۱)۲            ۲)۳              ۳)۴           √ ۴)۵

۱۳-يک ذره بين تصوير حقيقی خورشيد را در ۲۰cm خود تشکيل می دهد . توان آن چند ديوپتر است؟ ( ۸۴ ت )

۱)۲            √ ۲)۵               ۳)۱۰              ۴)۲۰

۱۴- کدام پرتو در ورود از هوا به شيشه کمتر منحرف می شود ؟ ( ۸۵ ت )

√ ۱) قرمز        ۲) سبز            ۳) آبی             ۴) بنفش

۱۵- توان يک عدسی ۴+ ديوپتر است . اين عدسی از جسمی که روی محور اصلی و در ۵/. متری عدسی قرار دارد ، چگونه تصويری تشکيل می دهد ؟ ( ۸۵ ت )

۱) مجازی ٬ کوچکتر                ۲) مجازی ، بزرگتر

√ ۳)حقيقی ٬ هم اندازه             ۴) حقيقی ٬ بزرگتر

۱۶- کدام عبارت در باره عدسی همگرا درست نيست ؟  ( ۸۵ ر )

√ ۱) اگر جسم روی محور اصلی جابجا شود تصوير نيز روی محور اصلی در خلاف حرکت جسم جابجا می شود .

√ ۲) پرتوی که بر مرکز نوری عدسی بتابد به موازات محور اصلی خارج می شود .

۳) پرتوی که به موازات محور اصلی بر عدسی بتابد از کانون عدسی می گذرد .

۴) بسته به شرايط هم تصوير حقيقی و هم تصوير مجازی تشکيل می دهد .